Opleiding handhaving en controle in het Sociaal Domein

De rol van de bestuursrechtelijke handhaver of controleur is in de laatste jaren aanzienlijk groter geworden.

  • Met de verhoging van de aangiftegrens voor sociale zekerheidsfraude naar € 50.000,- is het voor gemeentelijke sociale diensten mogelijk om bijstandsfraude nog meer via snellere en kortere bestuursrechtelijke handhavingsonderzoeken af te handelen.
  • Daarnaast krijgen de bestuursrechtelijke handhavers in veel gemeenten een toezichthoudende rol binnen de Wmo en de Jeugdwet. De handhaving van fraude met zorggelden is een onderwerp dat veel belangstelling krijgt in de media. Veel gemeenten zijn nog zoekend naar de uitvoeringswijze en de juridische mogelijkheden voor de handhaving in het brede sociale domein.

Het uitoefenen van het handhavings- of controlevak is een veelzijdig specialisme die veel kennis en vaardigheden vereist. SHMC biedt de mogelijkheid om beginnende en ervaren handhavers (bij) te scholen en te trainen.

Wat bieden wij u?
SHMC verzorgt een praktijkgerichte opleiding specifiek gericht op het handhavingsvak.

Specialisten uit het vakgebied
De docenten tijdens deze opleiding zijn specialisten uit de praktijk. Voor het oefenen van gesprekken en huisbezoeken zetten wij een actrice/communicatiedeskundige in.

Voor wie?
De opleiding handhaving en controle in het Sociaal Domein is interessant voor alle medewerkers die zich bezighouden met de handhaving in het sociaal domein, zoals:

  • Bijzonder controleurs c.q. fraudeconsulenten
  • Preventiemedewerkers
  • Toezichthouders
  • Poortwachters
  • Consulenten rechtmatigheid

Doel
Het doel van deze opleiding is om u een solide basis te geven qua kennis en vaardigheden onm het controlewerk vakkundig uit te kunnen voeren.

Modulair
Deze opleiding bestaat uit verschillende onderdelen die wij modulair aanbieden. Beginnende handhavers adviseren wij het hele traject te doorlopen.

Waar en wanneer?
De opleiding vindt plaats in najaar 2018 in de omgeving Drachten. In de onderstaande uitwerking van de modules vindt u de exacte data. Tijdens de cursusdagen is de koffie- en theevoorzieningen voor u geregeld. Bij hele cursusdagen wordt u tussen de middag een lunch aangeboden.

Certificaat van deelname
Wanneer u meedoet aan 5 of meer modules ontvangt u een certificaat van deelname.

Modules en prijzen
Deze opleiding bestaat uit de volgende modules:

Module Dagdelen Prijs p.p
1. Wetgeving 2 € 320,-
2. Bevoegdheden, rechten en plichten 2 € 320,-
3. Fraudealertheid en -onderzoek 2 € 320,-
4. Toepassing gesprekstechnieken in confronterende gesprekken en huisbezoeken 2 € 460,-
5. Toezichthouderschap 2 € 320,-
6. Handhaven in het brede sociale domein 2 € 320,-
7. Rapporteren 1 € 160,-

De genoemde prijzen zijn inclusief opleidingsmateriaal, catering en lunch (indien van toepassing). Alle prijzen zijn exclusief BTW.


Modules opleiding handhaving en controle in het Sociaal Domein

Module 1: Wetgeving                                                                                                                                                                                                 Donderdag 10 januari 2019 (2 dagdelen, 9:00 – 16:00 uur)

Docent: Mr. drs. J.H.G.H. (Henk) Ananias MSc PMP

Programma: Tijdens deze module komt het specifieke wettelijke kader voor het handhavingsvak aan de orde

  • Wettelijke basis voor handhaving vanuit de Participatiewet
  • Algemene Wet Bestuursrecht
  • Algemene beginselen van behoorlijk bestuur
  • Wet Openbaarheid Bestuur
  • Bezwaar en Beroep
  • Rechtsbescherming
  • Commissies

Middels een veelheid aan prikkelende casuïstiek vanuit commissies bezwaar en beroep, vertaalt de docent de droge stof naar herkenbare praktijksituaties.

Module 2: Bevoegdheden, rechten en plichten                                                                                                                                                           Woensdag 16 januari 2019 (2 dagdelen, 9:00 – 16:00 uur)

Docent: Arthur van Opzeeland

Programma: Tijdens deze module wordt het wettelijke kader vertaald naar de praktische invulling van het handhavingsvak. Binnen welke kaders kun je als handhaver opereren?

Algemeen

  • Functie bijzonder controleur / fraudeconsulent
  • Functie toezichthouder
  • Taken en de plaats van de controle in de gehele handhavingsketen
  • Relatie met de consulent
  • Relatie met de sociaal rechercheur
  • Relatie met de boeteambtenaar

Wetgeving

  • Maatregelen in het kader van de Participatiewet
  • Participatiewet: bevoegdheden, inlichtingen- en onderzoeksplicht etc.
  • Terugvorderingsmogelijkheden op de juiste wettelijke gronden
  • Privacywetgeving: controlemogelijkheden en -onmogelijkheden binnen de privacywet
  • De AVG: verplichtingen tot registraties, inzagerecht etc.
  • Toezichthouder: rechten, plichten en bevoegdheden

Toepassing wetgeving

  • Onrechtmatig verkregen bewijs: Wat is dit? Hoe voorkom ik dit?
  • Heimelijke waarnemingen, signaleringen
  • Huisbezoeken: verplichtingen cliënt, bevoegdheden ambtenaar, waar let je op, vraagstellingen, etc.
  • Werkplekcontroles: verplichtingen en bevoegdheden, etc.
  • Hoe equipeer je bestuursrechtelijke handhaving zo goed mogelijk, zodat ook grotere en complexe zaken (i.v.m. ophoging aangiftegrens) adequaat opgepakt kunnen worden?
Module 3: Fraudealertheid en -onderzoek                                                                                                                                                                 Donderdag 24 januari 2019 (2 dagdelen, 9:00 – 16:00 uur)

Docent: Tanja Nieland

Programma: Tijdens deze module neemt de docent je mee in de opbouw van een handhavingsonderzoek. Hoe herken je fraudesignalen en hoe bouw je een fraudeonderzoek op? De docent gaat hierbij verdiept in op de vraag hoe je fraudesignalen via administratief bronnenonderzoek kunt vertalen naar concrete vermoedens. Welke instrumenten kun je in welke situatie raadplegen?

Handhaving en fraudealertheid sociaal domein

  • Ontwikkeling handhaving binnen gemeentelijke sociale diensten
  • Doel handhaving
  • Handhaving werk, inkomen en zorg
  • Actualiteiten
  • Soorten fraude en fraudeurs
  • Fraudesignalen

Opbouw onderzoek

  • Signaal
  •  Bronnenonderzoek
  •  Gesprek
  •  Huisbezoek
  • Rapporteren

Bronnenonderzoek

  • Administratief onderzoek
  • Gebruik suwinet
  • Gebruik internet en social media
  • Wetgeving gebruik internet en social media

Casuïstiek en praktijkvoorbeelden.

Module 4: Handhavingsvaardigheden – Toepassing gesprekstechnieken in confronterende gesprekken en huisbezoeken                                   Donderdag 31 januari 2019 (2 dagdelen, 9:00 – 16:00 uur)

Docenten: Arthur van Opzeeland en Fianne Faber

Programma: Tijdens de module handhavingsvaardigheden draait het om de vraag hoe je het beste de meest volledige informatie krijgt van je klanten. Hierbij gaat het niet alleen om het toepassen van je gesprekstechnieken, maar ook hóe (bewust) je ze inzet. Tijdens deze dag ga je met de theorie en oefeningen aan de slag om je technieken naar een hoger level te brengen. Het doel is dat je (nog meer) bruikbare informatie haalt uit een gesprek.  Die informatie zal niet alleen kwalitatief beter zijn maar ook vollediger. Achteraf denk je bij het opstellen van je rapport bijvoorbeeld minder snel: “dat weet ik niet precies”, “stom, niet op doorgevraagd” of “ik heb me laten verleiden tot een ander onderwerp”. Je verkregen is informatie juridisch sterker onderbouwd zijn.  Ook leer je om “lastige” onderwerpen beter bespreekbaar te kunnen maken. Aan de hand van casuïstiek en met behulp van een acteur wordt een gesprek of huisbezoek gesimuleerd.

Onderwerpen die aan bod komen zijn onder andere:

  • Hoe neem ik waar en hoe kan ik mijn waarneming verbeteren?
  • Informatie krijgen en geven
    • Hoe krijg ik gewoonlijk mijn informatie en hoe kan ik meer en vollediger informatie krijgen?
    • Hoe geef ik mijn informatie onbedoeld weg en hoe kan ik dat voorkomen?
  • Systematisch bevragen
    • Hoe doe ik dat nu en wat kan ik verbeteren?
    • Oefeningen met de Hark-methodiek
  • Achtergrondinformatie uit de psychologie die de handhavingspraktijk ondersteunt
  • Het combineren van gesprekstechnieken en handhavingstechnieken
Module 5: Toezichthouderschap                                                                                                                                                                                 Woensdag 5 februari 2019 (2 dagdelen, 9:00 – 16:00 uur)

Docent: André Schonewille

Programma: De docent gaat interactief met u aan de slag om alle aspecten van het toezichthouderschap door te nemen. Dit betekent dat u uw vragen, voorbeelden en praktijksituaties aan de docent kunt voorleggen. De docent brengt ook zijn eigen ervaringen in. Zodoende leert u van de bespreking met de docent, maar ook van de inbreng van uw medecursisten. Daarnaast neemt de docent alle wettelijke kaders aangaande het toezichthouderschap met u door. Hierbij komen onder andere de volgende onderwerpen aan bod:

  • Bevoegdheden van een toezichthouder
  • Rechten en plichten behorend bij het toezichthouderschap
  • Onderscheid controle – toezicht – opsporing
  • Onrechtmatig verkregen bewijs
  • Welk juridisch kader en welke werkafspraken moet de gemeente vaststellen
  • Actualiteiten met betrekking tot het toezichthouderschap
Module 6: Handhaven in het brede sociale domein                                                                                                                                                   Woensdag 13 februari 2019 (2 dagdelen, 9:00 – 16:00 uur)

Docent: André Schonewille en Jelmer Staal

Programma: Bij handhaving gaat het vaak over het rechtmatigheidsaspect van de Participatiewet. Maar in het brede sociale domein krijg je als handhaver een steeds breder takenpakket, waarbij je ook een rol hebt in de handhaving van de Wmo en Jeugdwet. Misbruik van voorzieningen binnen de Wmo en de Jeugdwet zijn een hot item en veel gemeenten werken aan een gedegen aanpak hiervan. Gemeenten hebben ervaring met de handhaving van de Participatiewet, maar de Jeugdwet, Wmo en Participatiewet zijn verschillend. In de praktijk levert dit vragen op. In de Participatiewet kan de inwoner bijvoorbeeld recht hebben op bijstand, maar bij de Wmo heeft de gemeente een resultaatverplichting en in de Jeugdwet een jeugdhulpplicht. Wat is dan misbruik? En hoe zit het met de privacy en het gebruik van verkregen informatie binnen de verschillend wetten? Onderwerpen die tijdens deze module aan bod komen zijn onder andere:

Handhavingsmogelijkheden Wmo en Jeugdwet

  • De aanstelling en bevoegdheden als toezichthouder Wmo
  • Misbruik of oneigenlijk gebruik binnen de Wmo of Jeugdwet
  • Grijs gebied met betrekking tot afweging over gebruikelijke zorg
  • Vastlegging verstrekte zorg en aanvullende voorwaarden
  • Bewijslast in een handhavingsonderzoek
  • Strikte privacywetgeving binnen Wmo en Jeugdzorg
  • In te zetten middelen, instrumenten en systemen
  • Geen gebruik suwi-net
  • Mogelijkheden terugvordering

Casuïstiek Wmo en Jeugdwet

  • Wat is fraude binnen de Wmo of Jeugdwet en hoe ga je daarmee om?
  • Rechtmatige zorgvoorziening of algemene gebruikelijke zorg?
  • In hoeverre zijn budgethouders verantwoordelijk voor onterecht gedeclareerde zorg?
  • In hoeverre kunnen signalen vanuit de Participatiewet gebruikt worden voor Wmo of Jeugdzorg? Enerzijds geldt er een strikte privacywetgeving binnen elk van de verschillende wetten. Anderzijds heb je een meldplicht als ambtenaar wanneer je misstanden aantreft. Hoe ga je daarmee om?
Module 7: Rapporteren                                                                                                                                                                                               Woensdag 20 februari 2019 (1 dagdeel, 9:00 – 12:00 uur)

Docent: André Schonewille

Programma: De handhaver verwoord zijn conclusies in een rapportage. Deze rapportage en het daarin verwoorde advies van de handhaver, is in veel gevallen de basis voor het beëindigen van het recht op uitkering of het niet toekennen van een aanvraag. Deze besluiten zijn uitermate bezwaargevoelig. Het is daarom van het grootste belang dat de rapportage juridisch juist en volledig is. Aan de hand van praktijkvoorbeelden en -opdrachten komt het volgend aan de orde:

  • De wijze van rapporteren
  • Het waarborgen van de objectiviteit
  • De weergave van feiten en omstandigheden
  • Vastlegging verklaring van een betrokkene
  • Het verwoorden van de conclusie
  • Het vertalen van de conclusie naar een advies over de gevolgen voor de uitkering

De docent vraagt je om voorafgaand aan deze module een korte rapportage te schrijven aan de hand van een casus. Tijdens de training bespreekt de docent plenair de rapportages, waarbij hij tips en trucs deelt met de deelnemers

Meld je nu aan voor Handhaving en Controle in het Sociaal Domein